Yapım işlerinde yaklaşık maliyet, idarenin ihaleye çıkmadan önce işin ne kadara mal olacağını belgelendirdiği hesaptır. Kısaca: uygulama projelerinden metraj çıkarılır, her iş kalemi ilgili kurumun birim fiyat pozuyla eşleştirilir, pozu olmayan kalemler için fiyat analizi ve piyasa araştırması yapılır, miktarlar birim fiyatlarla çarpılıp toplanır ve sonuç KDV hariç olarak bir hesap cetvelinde onaylanır. Aşağıda bu adımları ayrıntılı anlatıyoruz.
Yaklaşık maliyet neden önemlidir?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, idarelerin ihale işlemlerine başlamadan önce yaklaşık maliyeti belirlemesini ister. Yaklaşık maliyet; ihale usulünün belirlenmesinde, eşik değerlerin ve teminat tutarlarının hesabında ve yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılan sınır değerin bulunmasında belirleyici rol oynar. Gerçekçi hesaplanmamış bir yaklaşık maliyet, ihalenin iptaline, teklif alınamamasına ya da uygulamada ek iş ve süre uzatması sorunlarına yol açabilir.
Adım adım yaklaşık maliyet hesabı
1. Uygulama projelerini hazırlayın
Yapım işlerinde ihaleye çıkılabilmesi için işin uygulama projelerinin hazır olması esastır. Mimari, statik, mekanik, elektrik ve gerekiyorsa peyzaj ve altyapı projeleri birbiriyle uyumlu olmalıdır. Projede belirsizlik kalması, yaklaşık maliyetteki en büyük hata kaynağıdır. Bu konuyu kamu projelerinde uygulama projesi ve ihale evrakı yazımızda ele aldık.
2. Metrajı çıkarın
Projelerden her iş kaleminin miktarı ölçülür ve metraj cetvelleri hazırlanır. Metrajın nasıl yapıldığını metraj nedir, nasıl yapılır yazımızda anlattık.
3. Birim fiyat pozlarını eşleştirin
Her iş kalemi, ilgili kurumun yayımladığı birim fiyat listelerindeki tanıma göre pozlandırılır. Bina işlerinde çoğunlukla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatları esas alınır; işin niteliğine göre diğer kamu kurumlarının birim fiyatları da kullanılabilir. Pozun tarifi ile projedeki işin birebir uyması gerekir; benzer görünen ama farklı tarifli bir poz seçmek hem maliyeti hem de uygulamadaki ölçü ve ödeme kurallarını değiştirir.
4. Pozu olmayan kalemler için analiz yapın
Birim fiyat listelerinde karşılığı bulunmayan iş kalemleri için fiyat analizi hazırlanır. Analizde malzeme, işçilik ve makine girdileri tek tek gösterilir; malzeme fiyatları piyasa araştırmasıyla, birden fazla kaynaktan alınan ve belgelenen fiyat tekliflerine dayandırılır.
5. Keşif özetini oluşturun
Tüm iş kalemlerinin miktarları birim fiyatlarla çarpılarak keşif özeti hazırlanır. Kalemler kaba inşaat, ince inşaat, mekanik ve elektrik gibi gruplar altında toplanır.
6. Hesap cetvelini düzenleyin ve onaylatın
Yaklaşık maliyet KDV hariç olarak hesaplanır ve dayanak belgeleriyle birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Hesabı hazırlayanlar tarafından imzalanan cetvel, idarenin yetkilisince onaylanır ve ihale işlem dosyasında saklanır. Yaklaşık maliyetin gizliliği ve hangi aşamada açıklanacağı mevzuatta ayrıca düzenlenmiştir.
Doğrudan temin ve küçük işler
Doğrudan temin gibi usullerde de idarenin ihtiyaca uygun bir maliyet araştırması yapması beklenir; ancak bu usullerde hazırlanan belgeler ve yöntem açık ihale kadar kapsamlı olmayabilir. Hangi usulde hangi belgelerin gerektiği, işin niteliğine göre Kamu İhale Kurumu mevzuatından kontrol edilmelidir.
Yaklaşık maliyet yüklenici için neden önemli?
Yaklaşık maliyet idarenin hesabıdır, ama yükleniciler için de önemlidir. Teklif hazırlayan bir firma, kendi metrajını ve fiyat analizlerini yaparak işin gerçek maliyetini görür; aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama yapabilmek için de bu hesaplara ihtiyaç duyar. İyi hazırlanmış bir maliyet dosyası, hem ihale aşamasında hem de uygulamada sürprizleri azaltır.
Sık yapılan hatalar
- Ön projeyle ya da eksik projeyle yaklaşık maliyet hazırlamak,
- Poz tarifini okumadan benzer bir pozu kullanmak,
- Piyasa araştırmasını tek bir fiyat teklifine dayandırmak,
- Mekanik ve elektrik işlerini götürü kalemlerle geçiştirmek,
- Güncel olmayan birim fiyat yılını kullanmak.
Antes ile ihaleye hazır dosya
Antes Mimarlık & Mühendislik; belediyeler, kamu kurumları ve yükleniciler için uygulama projesi, keşif, metraj, birim fiyat pozlandırma, yaklaşık maliyet ve ihale dokümanından oluşan dosyalar hazırlıyor. Ayrıntılar ihale, keşif ve metraj sayfamızda. Projeniz için 0312 427 27 13 numarasını arayabilir ya da WhatsApp‘tan yazabilirsiniz.