Avan proje, mimari tasarımın ilk fikirlerden sonra netleştiği, yapının yerleşimini, kat planlarını, kesitlerini ve görünüşlerini ana hatlarıyla gösteren ön projedir. Avan proje; konsept ile ruhsat ve uygulama projeleri arasında köprü görevi görür. İşveren ile mimar bu aşamada mekânların büyüklüğü, ilişkisi, cephe karakteri ve imar koşullarına uygunluk konusunda uzlaşır. Bazı parsellerde ve bölgelerde ise ruhsat aşamasına geçmeden önce avan projenin idareye onaylatılması istenir.
Mimari proje aşamaları
- İmar durumu ve ihtiyaç programı: Parselin imar koşulları öğrenilir, işverenin ihtiyaçları listelenir. İmar durumu ve emsal kavramlarını bu yazımızda anlattık.
- Konsept ve eskiz: Yapının arsaya nasıl oturacağı, kütle ve yön kararları alternatiflerle çalışılır.
- Avan proje: Seçilen fikir ölçekli çizimlere dönüşür.
- Ruhsat projesi: Belediyeye sunulacak, mevzuata ve diğer disiplinlerle uyumlu proje hazırlanır.
- Uygulama projesi: Şantiyede kullanılacak, detayları ve malzeme kararları içeren projedir.
Avan projede neler bulunur?
- Vaziyet planı: Yapının parsel içindeki yeri, çekme mesafeleri, giriş, otopark ve peyzaj kurgusu,
- Kat planları: Mekânların yerleşimi, ölçüleri ve birbirleriyle ilişkisi,
- Kesitler: Kat yükseklikleri, merdiven ve çatı kurgusu,
- Görünüşler: Cephe düzeni, pencere oranları ve ana malzeme fikri,
- Alan hesapları: Taban alanı, emsal ve inşaat alanı hesaplarının imar koşullarıyla karşılaştırılması.
Avan projeler genellikle uygulama projesine göre daha küçük ölçekte çizilir ve detay içermez. Bu aşamada üç boyutlu görseller de işverenin kararlarını kolaylaştırır; bunun önemini 3B mimari görselleştirme yazımızda anlattık.
Avan proje onayı nedir, ne zaman istenir?
Her yapı için avan proje onayı gerekmez. İmar planı notlarında ya da idarenin uygulamalarında, örneğin büyük parsellerde, ticari alanlarda, kentsel tasarım ya da koruma alanlarında, özel proje alanlarında veya kamu yapılarında avan projenin idare tarafından incelenip onaylanması şartı aranabilir. Böyle bir şart varsa ruhsat projesine ancak avan proje onaylandıktan sonra geçilir. Parselinizde bu şartın olup olmadığı imar durumu belgesinden ve plan notlarından anlaşılır; emin değilseniz ilgili belediyenin imar müdürlüğüne sormak gerekir. Onay sürecinde idarenin belirlediği harç ve ücretler de ödenebilir.
Avan proje ile ruhsat ve uygulama projesi arasındaki fark
- Avan proje tasarım kararlarını netleştirir; detay ve disiplin koordinasyonu sınırlıdır.
- Ruhsat projesi mevzuata tam uyum ve statik, mekanik, elektrik projeleriyle koordinasyon ister; yapı ruhsatı bu proje üzerinden alınır. Süreci yapı ruhsatı nasıl alınır yazımızda anlattık.
- Uygulama projesi şantiye için hazırlanır; nokta detayları, malzeme ve imalat bilgilerini içerir.
Avan proje ne kadar sürer?
Süre; yapının büyüklüğüne, ihtiyaç programının netliğine ve işverenin karar hızına bağlıdır. Tek bir konut ile çok katlı bir ticari yapının avan süreci aynı olmaz. Süreyi en çok uzatan şey, ihtiyaçların proje ilerledikçe değişmesidir. Bu yüzden ilk görüşmede oda sayısı, kullanıcı sayısı, bütçe aralığı ve özel istekleri yazılı hâle getirmek avan aşamasını belirgin biçimde hızlandırır. Onay gerektiren durumlarda idarenin inceleme süresi de toplam süreye eklenir.
Avan aşamasında doğru kararın değeri
Bir projede değişiklik yapmanın en ucuz zamanı avan aşamasıdır. Ruhsat alındıktan ya da inşaat başladıktan sonra yapılan değişiklikler; tadilat projesi, yeniden onay, söküm ve zaman kaybı demektir. Bu yüzden avan projede şu sorular mutlaka yanıtlanmalıdır:
- Mekânların büyüklüğü ve sayısı ihtiyaç programını karşılıyor mu?
- İmar koşulları, çekme mesafeleri ve emsal doğru kullanıldı mı?
- Yön, güneş, manzara ve rüzgâr dikkate alındı mı?
- Taşıyıcı sistem fikri statik mühendisle konuşuldu mu?
- Bütçe ile tasarım birbirine uyuyor mu?
Proje ücretlerinin nasıl belirlendiğini merak ediyorsanız mimari proje fiyatları yazımıza göz atabilirsiniz.
Antes ile mimari proje
Antes Mimarlık & Mühendislik, Ankara’da konsept ve avan projeden ruhsat ve uygulama projelerine kadar mimari süreci yönetiyor; statik, mekanik ve elektrik disiplinleriyle koordinasyonu sağlıyor. Hizmet ayrıntıları mimarlık sayfamızda. Parselinizi ve ihtiyaçlarınızı konuşmak için 0312 427 27 13 numarasını arayabilir ya da iletişim sayfamızdan yazabilirsiniz.